Lesson – 95 : Application Development Life Cycle (ADLC) ના દરેક તબક્કામાં ભૂમિકાઓનું વર્ણન

આજના ડિજિટલ યુગમાં એપ્લિકેશન ડેવલપમેન્ટ એક વ્યવસ્થિત અને યોજના આધારિત પ્રક્રિયા છે. Application Development Life Cycle (ADLC) એ એવો માળખો છે જે સોફ્ટવેર અથવા એપ્લિકેશન બનાવવા માટેના વિવિધ તબક્કાઓ અને દરેક તબક્કામાં સંકળાયેલી ટીમની ભૂમિકાઓને વ્યાખ્યાયિત કરે છે. આ તબક્કાઓ સુનિશ્ચિત કરે છે કે એપ્લિકેશન યોગ્ય રીતે પ્લાન થાય, ડિઝાઇન થાય, વિકસાવવામાં આવે, ટેસ્ટ થાય અને અંતે ડિલીવરી થાય.

ADLC


1. Requirement Analysis (જરુરિયાતોનું વિશ્લેષણ)

આ તબક્કામાં સોફ્ટવેરને શું કરવું જોઈએ તે નક્કી કરવામાં આવે છે.

મુખ્ય ભૂમિકાઓ:
  • Business Analyst (BA):

    • ક્લાઈન્ટની જરૂરિયાતો સમજે છે

    • Requirement Document તૈયાર કરે છે

  • Product Owner:

    • ફીચર્સને પ્રાથમિકતા આપે છે

  • Stakeholders:

    • બિઝનેસ હેતુઓ અને લક્ષ્યો સ્પષ્ટ કરે છે

  • Project Manager:

    • સમયરેખા, બજેટ અને સંસાધનોનો અંદાજ કરે છે


2. System Design (સિસ્ટમ ડિઝાઇન)

આ તબક્કામાં એપ્લિકેશનની રચના, ડેટાબેઝ, UI/UX અને ટેક્નિકલ આર્કિટેક્ચર નક્કી થાય છે.

મુખ્ય ભૂમિકાઓ:
  • System Architect:

    • સિસ્ટમની આર્કિટેક્ચર ડિઝાઇન કરે છે

  • UI/UX Designer:

    • સ્ક્રીન લેઆઉટ, યુઝર ફ્લો, વાયરફ્રેમ બનાવે છે

  • Database Designer:

    • ડેટાબેઝ મોડલ અને સંબંધો બનાવે છે

  • Technical Lead:

    • ડેવલોપમેન્ટ માટે ટેક્નિકલ માર્ગદર્શિકા આપે છે


3. Development (ડેવલપમેન્ટ/કોડિંગ)

આ તબક્કામાં ડેવલપર actual application અથવા modules બનાવી કોડ લખે છે.

મુખ્ય ભૂમિકાઓ:
  • Frontend Developer:

    • UI, સ્ક્રીન્સ, ઇન્ટરಫેસ બનાવે છે

  • Backend Developer:

    • API, લોજિક, ડેટાબેઝ કનેક્શન હેન્ડલ કરે છે

  • Full-stack Developer:

    • બંને (frontend + backend) પારખવાળી ભૂમિકા

  • Technical Lead:

    • કોડની ગુણવત્તા અને સ્ટાન્ડર્ડ્સ નિરીક્ષણ કરે છે

  • Project Manager:

    • પ્રોગ્રેસ મોનિટર કરે છે


4. Testing (ટેસ્ટિંગ)

એપ્લિકેશનમાં બગ્સ શોધવામાં આવે છે અને ક્વોલિટી ચેક કરવામાં આવે છે.

મુખ્ય ભૂમિકાઓ:
  • QA Engineer / Tester:

    • ટેસ્ટ કેસ લખે, બગ્સ શોધે અને રિપોર્ટ કરે છે

  • Automation Tester:

    • ઓટોમેટેડ ટેસ્ટ સ્ક્રિપ્ટ્સ બનાવે છે

  • QA Lead:

    • ટેસ્ટિંગ સ્ટ્રેટેજી નક્કી કરે છે

  • Developers:

    • બગ્સને ફિક્સ કરે છે


5. Deployment (ડિપ્લોયમેન્ટ)

એપ્લિકેશનને લાઈવ સર્વર અથવા પ્રોડક્શન એન્વાયરમેન્ટમાં મૂકવામાં આવે છે.

મુખ્ય ભૂમિકાઓ:
  • DevOps Engineer:

    • CI/CD પાઈપલાઈન હેન્ડલ કરે છે

    • સર્વર સેટઅપ, ડિપ્લોયમેન્ટ કરે છે

  • System Administrator:

    • સર્વર પરફોર્મન્સ અને કોન્ફિગરેશન મેનેજ કરે છે

  • Project Manager:

    • રોલઆઉટ પ્લાન મોનીટર કરે છે


6. Maintenance (મેંટેનન્સ અને સપોર્ટ)

એપ્લિકેશન લાઈવ થયા પછી તેના અપડેટ્સ, બગ ફિક્સિસ અને નવા ફીચર્સ આપવામાં આવે છે.

મુખ્ય ભૂમિકાઓ:
  • Support Engineer:

    • યુઝર ઇશ્યુઝ સોલ્વ કરે છે

  • Maintenance Team:

    • સિસ્ટમને અપડેટ રાખે છે

  • Developers:

    • critical bugs, updates હેન્ડલ કરે છે

  • Project Manager:

    • નવા રિલીઝ માટે યોજના બનાવે છે


Application Development Life Cycle (ADLC) ના દરેક તબક્કામાં અલગ-અલગ ભૂમિકાઓ અને જવાબદારીઓ હોય છે. Requirement થી લઈને Deployment અને Maintenance સુધીની દરેક ક્રિયામાં અલગ નિષ્ણાત વ્યક્તિઓનું યોગદાન મહત્વનું હોય છે. સારી ટીમ અને વ્યવસ્થિત પ્રક્રિયાથી જ શ્રેષ્ઠ અને યુઝર-ફ્રેન્ડલી એપ્લિકેશન બનાવવી શક્ય બને છે.