Lesson – 81 : Pivot Table અને Pivot Chart 

MS Excel માં મોટા ડેટા સાથે કામ કરવું હોય ત્યારે ડેટાને ઝડપથી Summarize, Analyze, Compare અને Present કરવા માટે Pivot Table અને Pivot Chart બહુ ઉપયોગી છે. આ બંને ટૂલ્સ બિઝનેસ, એકાઉન્ટિંગ, શિક્ષણ તેમજ ડેટા એનાલિસિસમાં ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.

---

📌 Pivot Table શું છે?

Pivot Table એ Excel માં એક શક્તિશાળી ફીચર છે જે મોટા ડેટાને સારાંશ (Summary) રૂપે બતાવે છે.
તેની મદદથી તમે ડેટાને અલગ-અલગ એંગલથી જોઈ શકો છો—જેમ કે કુલ (Total), સરેરાશ (Average), ગણતરી (Count), ગ્રુપિંગ (Grouping) વગેરે.

👉 Pivot Table ના મુખ્ય ઉપયોગ

• મોટા ડેટાનું ઝડપી વિશ્લેષણ (Analysis)

• Category પ્રમાણે Total અને Subtotal બતાવવું

• ડેટાને Filter, Sort અને Group કરવું

• સંક્ષિપ્ત (Summarized) રિપોર્ટ તૈયાર કરવો

---

📌 Pivot Table બનાવવા માટેના પગલા

1. તમારો ડેટા સિલેક્ટ કરો

2. Insert Tab → PivotTable

3. PivotTable ક્યાં બનાવવું છે તે પસંદ કરો

4. Fields ને Rows, Columns, Value અને Filtersમાં Drag કરો

5. вашей જરૂરી Summary મેળવો

---

📌 Pivot Table ના મુખ્ય ભાગો

1. Rows Area → કેટેગરી અથવા નામ બતાવે

2. Columns Area → કોલમ પ્રમાણે ડેટાનું વિભાગીકરણ

3. Values Area → Total, Count, Average જેવા Result

4. Filters Area → આખા Pivot Table પર Filter લગાવવા

---

📌 Pivot Tableના ફાયદા

• સમય બચાવે

• ડેટાને સમજવાનું સરળ થાય

• Custom Summary બનાવી શકાય

• ગ્રાફ અને ચાર્ટ માટે Perfect Structure આપે

• Errors ઓછા થાય કારણ કે બધું Automated છે

---

📊 Pivot Chart શું છે?

Pivot Chart એ Pivot Table પરથી બનાવવામાં આવતો એક Interactive Chart છે.
તે Pivot Tableમાં દર્શાવેલી Summary ને વિઝ્યુઅલ રૂપે (Graph તરીકે) રજૂ કરે છે.

👉 Pivot Chartના લાભ

• ડેટા વિઝ્યુઅલાઈઝેશન સરળ બનાવે

• Filters અને Slicers સાથે ડાયનેમિક રીતે બદલાય

• બિઝનેસ રિપોર્ટ અને પ્રેઝન્ટેશન માટે Perfect

• Trend, Comparison, Pattern તરત દેખાય

---

📌 Pivot Chart બનાવવા માટેની પ્રક્રિયા

1. પહેલેથી બનાવેલી Pivot Table સિલેક્ટ કરો

2. Insert Tab → PivotChart પસંદ કરો

3. Column, Line, Pie, Bar વગેરેમાંથી એક Chart પસંદ કરો

4. Chart Title, Legend, Label વગેરેને Edit કરો

---

📌 Pivot Table અને Pivot Chart વચ્ચેનો તફાવત

---

📌 ઉદાહરણ

ધારી લો કે તમારા પાસે “Sales Report” છે જેમાં Product, Month અને Amount છે.
Pivot Table દ્વારા તમે જાણી શકો:

• કયા પ્રોડક્ટની સર્વાધિક સેલ્સ થઈ?

• કયા મહિને સૌથી વધુ વેચાણ થયું?

• વર્ષનો કુલ સેલ્સ કેટલો?

Pivot Chart એ જ માહિતી Bar Chart અથવા Line Chart રૂપે બતાવી દે છે.

---

Pivot Table અને Pivot Chart Excel માં ડેટા એનાલિસિસ માટે ખૂબ જ શક્તિશાળી સાધનો છે. તે ડેટાને સરળ, સમજવા યોગ્ય અને વ્યાવસાયિક બનાવવા મદદ કરે છે. સ્ટૂડન્ટ, ટીચર, બિઝનેસ મેનેજર, એકાઉન્ટન્ટ — બધું Pivot Table દ્વારા ઝડપી રિપોર્ટ બનાવી શકે છે.