Lesson – 23 : સેલ રેફરન્સિંગ અને શીટ્સને લિંક કરવી

Microsoft Excel અથવા Google Sheets જેવી સ્પ્રેડશીટ એપ્લિકેશનોમાં, સેલ રેફરન્સિંગ અને લિંકિંગ શીટ્સ બે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ સુવિધાઓ છે.
આ સુવિધાઓ તમને ડેટા જોડવામાં, ગણતરીઓ આપમેળે કરાવવામાં, અને સમય બચાવવામાં મદદ કરે છે.


🔢 સેલ રેફરન્સિંગ શું છે?

સેલ રેફરન્સિંગ એટલે કોઈ સેલનું એડ્રેસ (સ્થાન) ઉપયોગ કરીને તેની કિંમતને ફોર્મ્યુલા અથવા ફંક્શનમાં સંદર્ભિત કરવું.
એટલે કે, નંબર લખવાને બદલે તમે સેલનું નામ (A1, B2, C5) વાપરો છો.

ઉદાહરણ તરીકે:
જો A1 = 10 અને B1 = 20, તો
=A1 + B1 → પરિણામ મળશે 30.

જો પછી A1 અથવા B1 ની કિંમત બદલો, તો પરિણામ પણ આપમેળે બદલાશે.


🧩 સેલ રેફરન્સના પ્રકારો

Excel અથવા Sheets માં ત્રણ પ્રકારના સેલ રેફરન્સ હોય છે:

1️⃣ Relative Cell Reference (સંબંધિત રેફરન્સ)
  • ઉદાહરણ: =A1 + B1

  • જો તમે આ ફોર્મ્યુલા અન્ય સેલમાં કૉપિ કરો, તો એડ્રેસ આપમેળે બદલાય છે.

  • જેમ કે, C1 થી C2 પર કૉપિ કરો → =A2 + B2

ઉપયોગ: જ્યારે દરેક પંક્તિ માટે અલગ ગણતરી કરવી હોય.


2️⃣ Absolute Cell Reference (સ્થિર રેફરન્સ)
  • ઉદાહરણ: =$A$1 + $B$1

  • અહીં $ ચિહ્ન રેફરન્સને લોક કરે છે, એટલે કૉપિ કર્યા પછી પણ એડ્રેસ બદલાતો નથી.

ઉપયોગ: જ્યારે તમને કોઈ સ્થિર મૂલ્ય (જેમ કે ટેક્સ રેટ, કૉન્સ્ટન્ટ વેલ્યુ) સાથે ગણતરી કરવી હોય.


3️⃣ Mixed Cell Reference (મિશ્ર રેફરન્સ)
  • ઉદાહરણ: =A$1 + $B2

  • અહીં એક ભાગ (row અથવા column) ફિક્સ છે, બીજો ભાગ બદલાય છે.

ઉપયોગ: જ્યારે માત્ર એક ભાગને સ્થિર રાખવો હોય.


🔗 લિંકિંગ શીટ્સ શું છે?

લિંકિંગ શીટ્સ એટલે એક શીટમાંથી બીજી શીટમાં ડેટા જોડવો અથવા કનેક્ટ કરવો.
આ સુવિધા તમને એકથી વધુ શીટ્સમાં સંબંધિત ડેટાને આપમેળે અપડેટ કરવા મદદ કરે છે.

ઉદાહરણ તરીકે:
જો તમારી પાસે બે શીટ્સ છે —

  • Sheet1: Sales Data

  • Sheet2: Summary

તો તમે આ રીતે લિંક બનાવી શકો છો:
=Sheet1!A1 → આ ફોર્મ્યુલા Sheet2 માં લખવાથી એ Sheet1 ના A1 સેલનું મૂલ્ય બતાવશે.


📄 Excel માં શીટ લિંક કેવી રીતે કરવી

  1. Excel ફાઇલ ખોલો જેમાં ઘણી શીટ્સ હોય.

  2. તે સેલ પસંદ કરો જેમાં તમે બીજી શીટનો ડેટા બતાવવા માંગો છો.

  3. = લખો અને પછી બીજી શીટમાં જાઓ અને સેલ પર ક્લિક કરો.

  4. Enter દબાવો.

  5. Excel આપમેળે ફોર્મ્યુલા ઉમેરશે જેમ કે:
    =Sheet1!B2

✅ હવે Sheet1 ના B2 માં જે પણ કિંમત હશે તે Sheet2 માં આપમેળે દેખાશે.


🌐 અલગ ફાઇલ્સ વચ્ચે લિંક કરવી

તમે અલગ Excel ફાઇલ્સ વચ્ચે પણ ડેટા લિંક કરી શકો છો.

ઉદાહરણ:

  • ફાઇલ 1: Sales.xlsx

  • ફાઇલ 2: Summary.xlsx

Summary.xlsx માં લખો:

='[Sales.xlsx]Sheet1'!A1

આ ફોર્મ્યુલા Sales.xlsx → Sheet1 ના A1 સેલથી ડેટા લાવશે.

⚠️ નોંધ: બંને ફાઇલ્સ હાજર અને સાચી જગ્યા પર હોવી જોઈએ. નહીં તો લિંક તૂટી શકે છે.


⚙️ સેલ રેફરન્સિંગ અને લિંકિંગ શીટ્સના લાભો

સુવિધા ફાયદો
Automatic Update ફેરફાર તરત જ બધા શીટમાં દેખાય છે.
Efficiency વારંવાર ડેટા ટાઇપ કરવાની જરૂર નથી.
Error Reduction ભૂલો ઓછા થાય છે.
Dynamic Reporting રિપોર્ટ આપમેળે અપડેટ થાય છે.
Data Integration અલગ વિભાગો કે સોર્સમાંથી ડેટા જોડવામાં સહાય.

ઉદાહરણ

Sheet Name Formula Result
Sheet1 A1 = 50
Sheet2 =Sheet1!A1 50
Sheet2 =Sheet1!A1 * 2 100

Cell Referencing અને Linking Sheets Excel અથવા Google Sheetsમાં ડેટા મેનેજમેન્ટ માટે ખૂબ જ ઉપયોગી છે. આને સમજીને તમે તમારી સ્પ્રેડશીટ્સને વધુ આપમેળે, ચોક્કસ અને કાર્યક્ષમ બનાવી શકો છો.