Lesson – 105 : Python માં Arrays
પ્રોગ્રામિંગમાં Array એક એવું ડેટા સ્ટ્રક્ચર છે જેમાં એક જેવી ટાઈપના બહુ બધાં values એક સાથે સંગ્રહિત કરી શકાય છે. Python માં લિસ્ટ સૌથી વધુ ઉપયોગમાં લેવાય છે, પરંતુ Python માં ખાસ array બનાવવા માટે array module પણ ઉપલબ્ધ છે.
આ લેખમાં આપણે સમજશું:
✔ Array શું છે?
✔ Python માં Array કેવી રીતે બનાવવું
✔ Array ના સામાન્ય Operations
✔ Array અને List વચ્ચેનો ફરક
✔ ઉદાહરણો
🟦 Array શું છે?
Array એ values નો એક collection છે, જ્યાં બધી values એક જ datatype ની હોય છે, જેમ કે— માત્ર integers, માત્ર floats વગેરે.
Python માં array બનાવવા માટે આપણે array module નો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
import array
🟦 Python માં Array કેવી રીતે બનાવવું?
Python માં array બનાવવા માટે syntax:
import array as arr
a = arr.array('i', [10, 20, 30, 40])
અહીં:
-
'i'→ integer type code -
[10, 20, 30, 40]→ array ના elements
મુખ્ય Type Codes
| Code | Type |
|---|---|
| ‘i’ | Integer |
| ‘f’ | Float |
| ‘d’ | Double |
| ‘u’ | Unicode character |
🟦 Array માં Elements Access કરવું
Array માં element ને index વડે access કરીએ:
print(a[0]) # 10
print(a[2]) # 30
🟦 Array ના સામાન્ય Operations
🔹 1. Element ઉમેરવું (append)
a.append(50)
🔹 2. Element દૂર કરવું (remove)
a.remove(20)
🔹 3. Insert કરવું
a.insert(1, 15)
🔹 4. Array ની length મેળવવી
len(a)
🔹 5. Loop થી Array print કરવો
for x in a:
print(x)
🟦 Python Array Vs List
| Array | List |
|---|---|
| Only one datatype | Multiple datatypes allowed |
| Faster & memory efficient | Comparatively slower |
Requires array module |
Built-in |
| Used in numerical tasks | Used for general tasks |
🟦 Array નો વપરાશ ક્યાં થાય?
✔ Scientific computing
✔ Numeric calculations
✔ Sensor data
✔ Machine learning data preprocessing
🟩 સરળ ઉદાહરણ
from array import *
marks = array('i', [50, 60, 70, 80])
print("Marks:")
for m in marks:
print(m)
આ code Marksના બધા values print કરશે.
Python માં array એટલે એક datatype-સંબંધિત collection, જે memory efficient છે અને ગણિતીય/વિજ્ઞાનિક calculation માટે ઉપયોગી છે. જો general-purpose collection જોઈએ તો list વધુ યોગ્ય છે, પરંતુ numerical data માટે array module વધુ fast કાર્ય કરે છે.