Lesson – 101 : Python માં Conditional Statements
Python પ્રોગ્રામિંગમાં Conditional Statements એટલે કે શરતી નિવેદનોનો ઉપયોગ નિર્ણય લેવા માટે થાય છે. પ્રોગ્રામને કોઈ શરત અનુસાર અલગ-અલગ કાર્યો કરાવવા માટે આ સ્ટેટમેન્ટ્સ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
🔹 Conditional Statements શું છે?
પ્રોગ્રામમાં ઘણી વખત એવી પરિસ્થિતિ આવે છે કે જ્યાં આપણે કોઈ શરત તપાસવી પડે.
જેમ કે —
-
નંબર positive છે કે negative?
-
વિદ્યાર્થી પાસ થયો કે ફેલ?
-
User નું password સાચું છે કે નહીં?
આવા બધા નિર્ણય લેવા માટે Python માં conditional statements નો ઉપયોગ થાય છે.
🧩 Python માં મુખ્ય Conditional Statements
✔ 1. if Statement
if નો ઉપયોગ ત્યારે થાય છે જ્યારે કોઈ એક જ શરત સાચી હોય ત્યારે જ code ચલાવવો હોય.
Syntax:
if condition:
# code to execute
Example:
age = 18
if age >= 18:
print("તમે મત આપી શકો છો.")
✔ 2. if-else Statement
જો શરત સાચી હોય તો એક કાર્યો કરો, અને ખોટી હોય તો બીજું.
Syntax:
if condition:
# code if true
else:
# code if false
Example:
num = 5
if num % 2 == 0:
print("Even number")
else:
print("Odd number")
✔ 3. if-elif-else Statement
બધી જુદી જુદી શરતો ચકાસવા માટે if-elif-else નો ઉપયોગ થાય છે.
Syntax:
if condition1:
# code
elif condition2:
# code
else:
# code
Example:
marks = 75
if marks >= 90:
print("Grade A")
elif marks >= 70:
print("Grade B")
elif marks >= 50:
print("Grade C")
else:
print("Fail")
✔ 4. Nested if Statement
એક if ની અંદર બીજું if — એટલે nested if.
Example:
age = 20
gender = "male"
if age >= 18:
if gender == "male":
print("Adult Male")
🌟 Conditional Operators (તુલના ઑપરેટર્સ)
| Operator | Meaning | Example |
|---|---|---|
| == | બન્ને સમાન છે? | a == b |
| != | સમાન નથી? | a != b |
| > | મોટું છે? | a > b |
| < | નાનું છે? | a < b |
| >= | મોટું કે સમાન | a >= b |
| <= | નાનું કે સમાન | a <= b |
Python માં Conditional Statements પ્રોગ્રામની “Decision Making” માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. if, elif, અને else નો યોગ્ય ઉપયોગ કરીને તમે તમારા પ્રોગ્રામને સ્માર્ટ અને ડાયનેમિક બનાવી શકો છો.